"Ambacht. Dat moeten mensen voelen als ze binnenkomen."

Joure telt zo’n 15.000 inwoners en zes supermarkten. Toch groeit Jumbo Zijlstra nog elk jaar. Vader Wiebe en zoon Robin runnen de winkel samen, en de rest van het gezin helpt mee.

Ze delen dezelfde winkel, maar niet altijd hetzelfde tempo. Dat zie je terug in hoe ze leidinggeven, in wat ze vasthouden en in hoe ze naar het rooster kijken.

In dit artikel vertellen Wiebe en Robin Zijlstra hoe ze samenwerken, waarom ambacht hun verschil maakt en wat ze verwachten van automatisch roosteren.

Achtergrond en taakverdeling van vader en zoon

Wiebe Zijlstra begon in 2004 met zijn supermarkt, nog in de tijd van Super de Boer. Over planningen herinnert hij zich vooral een Excel-bestandje met de tijden erop, waar mensen zelf hun beschikbaarheid in zetten. “Als je dat vergelijkt met nu, is het een gigantisch verschil.” In 2009 kwam de winkel in Joure erbij.

Robin is sinds ruim een jaar terug in het familiebedrijf en operationeel verantwoordelijk voor de winkel. Daarvoor werkte hij bij andere ondernemers, in onder meer Bussum, Hilversum en Loosdrecht, en twee jaar als filiaalmanager in Leeuwarden. “Bij elke ondernemer pak je iets mee. Dit wil ik later ook, en dit zou ik anders doen.”

Robin stuurt nu het team aan en voert de gesprekken met medewerkers. Wiebe kijkt vooral achter de schermen naar de cijfers. “Ik ben niet officieel in de winkel,” zegt hij. “Maar ik zie genoeg.”

Verschil in stijl van leidinggeven

Wiebe en Robin verschillen zelden van mening. Hun aanpak verschilt wel. “Ik ben wat directer,” zegt Wiebe. “Zie ik iets wat niet goed gaat, dan zeg ik het meteen.”

Robin neemt meer tijd. Hij voert elke twee weken gesprekken met zijn team. “Soms schrijf ik iets eerst voor mezelf op. Dan denk ik er op een rustig moment over na hoe ik het zeg, zodat iemand er ook iets aan heeft.” Wiebe laat hem daarin vrij. “Maar ik weet wel wat hij denkt,” lacht Robin. “Schiet nou op, man!”

Voor Wiebe is het tempo niet het punt. “Het is niet erg als iets later wordt opgepakt. Als het maar wordt opgepakt.”

Ambacht als onderscheid in een volle markt

Wat de familie Zijlstra bewust vasthoudt uit het verleden, hoeft Robin niet lang te bedenken. “Ambacht. Dat moeten mensen voelen als ze binnenkomen.”

Jumbo Zijlstra heeft een eigen bakkerij, waar ze brood bakken van water en meel, ook suikerbrood. Er is een eigen slagerij met twee slagers die zelf vlees snijden. In de verse keuken maken ze maaltijden en een borrelassortiment. En sinds week 36 maken ze ook verse sushi.

De winkel heeft nu 120 medewerkers. Robin wil naar 130, vooral in de flexibele schil. “In een toetsweek zie je meteen hoe krap het is.”

Knelpunten in het huidige rooster

Bij Jumbo Zijlstra maken vijf mensen een rooster, voor houdbaar, voor de versafdelingen en voor de kassa. Houdbaar is het grootst, met zo’n 70 van de 120 medewerkers. Het rooster daarvan kost drie tot vier uur per week.

Wiebe noemt de dingen waar ze in de praktijk tegenaan lopen. Medewerkers die op meerdere afdelingen werken, waardoor de kassa iemand inplant die een andere afdeling ook nodig heeft. Een zondag met twee leidinggevenden, waar er één genoeg is. “Waarom staan daar twee dure mensen?” En een vrijdag met te weinig mensen, zonder dat je in één overzicht ziet waarom. “Voor de beschikbaarheid moet je nu bij iedereen apart kijken.”

Hoe groot het gat in het overzicht is, bleek onlangs. Ze namen veel nieuwe mensen aan. Toen Robin het rooster napluisde, stonden er zo’n tien nieuwe medewerkers nog helemaal niet op de planning.

Robin is niet bang voor technologie. Hij bouwde met Claude een tool waar hij elke week de facturen van externe leveranciers in zet. De tool haalt gewijzigde inkoopprijzen en nieuwe artikelen eruit, zodat de verkoopprijzen op tijd meegaan. “Dat zijn fantastische mogelijkheden. Die willen we ook voor het plannen.”

Eisen aan automatisch roosteren

Jumbo Zijlstra doet mee aan de pilot voor automatisch roosteren. Die staat nog aan het begin. Eerst moeten de functies en rollen van medewerkers goed in het systeem. “Het staat nog in de kinderschoenen,” zegt Robin. “Jammer, want we kunnen niet wachten.”

Wat het rooster dan moet doen, weten ze allebei. Wiebe wil de cijfers ingeven, de uren per dag en de kwalificaties die hij nodig heeft, en dan met één druk op de knop een planning die hij daarna zelf toetst. Met een eerlijke verdeling, zodat nieuwe mensen ook uren krijgen. “Het is verleidelijk om steeds dezelfde in te plannen, want die weet alles al. Maar als je die ander nooit inplant, leert hij het ook nooit.” En hij wil het om kunnen draaien: niet sturen op uren, maar op een bedrag. “Je krijgt 2.000 euro. Maak daar je planning mee.”

Robin denkt nog een stap verder. Een assistent die ook de dagplanning maakt op basis van wat er die dag binnenkomt. En die de leidinggevende ’s avonds vertelt waar hij op moet letten.

Keuze voor PMT en wat beter kan

Toen Wiebe overstapte van Excel, koos hij voor PMT, omdat hij het veel gebruiksvriendelijker vond. Ook toen Jumbo de jaren daarna liever een ander systeem zag, hield hij vast aan PMT. “We hebben de poten stijf gehouden.”

Robin merkt dat er geluisterd wordt naar gebruikers. “Dat zie je aan de updates.” Het is niet allemaal perfect. Het tabblad voor sollicitaties vindt Wiebe “niet meer van deze tijd”. Niels Smit van Retail Solutions knikt. Daar heeft hij zelf ook ideeën over.

Opvolging en de toekomst van de winkel

Het stokje gaat geleidelijk over van vader op zoon. Tien weken geleden werd Robin vader van een dochter, en Wiebe dus opa. Voor Wiebe betekent dat af en toe een dagje oppassen. “Dat is het mooie van een warme overdracht,” zegt Robin. “Als je er in één keer uit moet, wat doe je dan?”

Wiebe kijkt ook naar het pand, dat oud is. Misschien komt er ooit een nieuwe winkel. En hij is eerlijk over het ambacht. “Hoe sterk het ook is, het verdwijnt langzaam. De mensen die dit nog kunnen, worden minder.” Daarom werken ze al samen met een lokale bakker. “Hebben we straks geen eigen bakkers meer, dan willen we het onderscheid toch houden.”

Het blijft een familiebedrijf. Robins zus doet de groenteafdeling en de socials. Moeder regelt de personeelsadministratie, van contracten tot de urenverwerking. “We doen het echt als gezin,” zegt Robin.

Benieuwd wat automatisch roosteren voor jouw winkel betekent? Neem contact op met Retail Solutions.